Periodontologia

Periodontologia to intensywnie rozwijająca się dziedzina stomatologii. Specjalista periodontolog zajmuje się profilaktyką,diagnostyką i leczeniem chorób tkanek otaczających ząb, zwanych przyzębiem a także wszelkimi nieprawidłowościami błony śluzowej jamy ustnej.

Objawy, które powinny budzić niepokój, gdyż wiążą się z chorobami przyzębia to najczęściej:

  • krwawienie z dziąseł (początkowo pojawia się podczas szczotkowania zębów)
  • zaczerwienienie dziąseł,
  • obrzęk, rozpulchnienie dziąseł,
  • przykry zapach z ust
  • wysięk ropny z kieszeni dziąsłowych
  • obniżanie się dziąseł
  • odsłonięte szyjki zębów
  • zwiększona ruchomość zębów

Brak prawidłowego i szybkiego rozpoznania choroby, brak wdrożenia odpowiedniego leczenia może prowadzić do:

  • cofania się dziąseł,
  • rozchwiania zębów
  • przemieszczeń, „wędrówki” zębów
  • przedwczesnej utraty zębów

Zapalenie przyzębia (perioodontitis) wywołane jest przez bakterie tworzące tzw. „płytkę nazębną”.Proces zapalny początkowo obejmuje dziąsła, następnie w wyniku braku leczenia może przejść na kość i tkanki otaczające ząb. Stan zapalny dziąseł czy całego przyzębia nie jest jedynie problemem miejscowym, dotyczącym zębów. Ma on negatywny wpływ na cały nasz organizm zaostrzając lub utrudniając kontrolę takich schorzeń jak: cukrzyca, choroby serca, choroby nerek, ponieważ bakterie i ich toksyny przedostają się do narządów odległych od jamy ustnej powodując w nich zmiany.
Dlatego tak ważna jest szybka diagnostyka i celowane leczenie.

Czynniki ryzyka chorób przyzębia to obok patogennych szczepów bakterii także:

  • cukrzyca,
  • palenie tytoniu,
  • czynniki genetyczne
  • zaburzenia hormonalne ( ciąża ,menstruacja, okres dojrzewania)
  • nadwaga
  • nasilony stres
  • niedożywienie, niezbilansowana dieta
  • choroby krwi, białaczki

 

Diagnostyka chorób przyzębia obejmuje ocenę obrazu klinicznego i określenie prognozy leczenia i obejmuje ona:

  • wywiad lekarski
  • pomiar głębokości kieszeni przyzębnych
  • ocenę krwawienia z dziąseł,
  • ocenę obecności płytki nazębnej
  • ocenę obecności kamienia nazębnego
  • ocenę czynników ryzyka
  • badanie ruchomości zębów,
  • ocenę prawidłowości ustawienia zębów
  • ocenę stanu tkanki kostnej w obrazie rtg

 

Leczenie periodontologiczne obejmuje 3 fazy:

I faza to leczenie wstępne

Celem tego etapu jest zredukowanie zapalenia przez profesjonalne zabiegi higienizacyjne i edukację Pacjenta.

I faza obejmuje:

  • skaling
  • piaskowanie
  • fluoryzację
  • instruktaż prawidłowej higieny jamy ustnej( dobór stosownej szczoteczki, pasty, płynu do płukania, nici do zębów)

II faza leczenia to właściwe leczenie

Istotną częścią składową leczenia jest mechaniczne usunięcie kamienia i płytki z kieszonek dziąsłowych poprzez:

  • skaling głęboki (usunięcie kamienia nazębnego, płytki i osadu z koron, kieszeni przyzębnych oraz uzupełnień protetycznych)
  • root planing (oczyszczanie i wygładzanie powierzchni korzeni zębów w celu usunięcia poddziąsłowego, bogatego w bakterie kamienia nazębnego, mającego negatywny wpływ na aparat zawieszeniowy zęba i tkanki otaczające ząb.

Kieszenie przyzębne o szczególnej głębokości lub trudne warunki anatomiczne mogą utrudniać dokładne usunięcie złogów kamienia. W takich przypadkach periodontolog wykonuje zabiegi z zakresu chirurgii periodontologicznej.

III faza leczenia to faza podtrzymująca

Obejmuje ona systematyczne wizyty kontrolne, podczas których periodontolog sprawdza efekt leczenia i zapobiega nawrotom choroby (kontrola płytki bakteryjnej, wykrywanie ubytków próchnicowych, kontola rtg).

Współpraca na linii pacjent – periodontolog stanowi istotny czynnik przyczyniający się do odniesienia trwałego sukcesu leczniczego.

Dziedziny stomatologii takie jak nowoczesna protetyka stomatologiczna, chirurgia, implantologia korzystają z osiągnięć nowoczesnej periodontologii, dzięki czemu efekty leczenia stają się przewidywalne i długoterminowe.

Perodontolog zajmuje się także chorobami błony śluzowej jamy ustnej.

Najczęstsze choroby błony śluzowej jamy ustnej, to:

  • Afty
  • Liszaj płaski (zmiany lichenoidalne)
  • Język geograficzny
  • Grzybica jamy ustnej

Afty

Afty nawracające to nadżerki lub owrzodzeń na błonie śluzowej jamy ustnej. Mogą być pojedyncze lub mnogie, małe lub duże. Zmiany te są bardzo bolesne, w niektórych przypadkach utrudniają  przyjmowanie pokarmu, mówienie. Szybkość gojenia zależy od ich wielkości – te drobne znikają po około tygodniu a duże mogą utrzymywać się nawet kilka tygodni.

Afty wymagają częstych kontroli i badań różnicujących je z innymi zmianami patologicznymi mogącymi powstać w jamie ustnej. Ich pojawianie się jest spowodowane nieprawidłowościami lub chorobami ogólnymi.

Badania nad przyczyną ich powstawania cały czas trwają, a wyniki z ostatnich lat wskazują na występowanie zaburzeń odpowiedzi immunologicznej u osób z aftami. Wykwity mogą pojawiać się bez uchwytnej przyczyny i mogą być związane z predyspozycjami wrodzonymi, zaburzeniami emocjonalnymi, stresem, infekcjami, alergiami. Za czynnik sprzyjający powstaniu wykwitu aftowego periodontolog uznaje również miejscowy uraz taki jak spożywanie twardych pokarmów, uraz niewielki podczas szczotkowania zębów, niewygładzone wypełnienia itd.

Pacjenta z aftami nawracającymi periodontolog kieruje na badania krwi, dokładnie badamy jamę ustną i przeprowadzamy szeroki wywiad ogólny z uwagi na współistnienie aft z innymi chorobami systemowymi a one tylko sygnalizują, że coś niedobrego dzieje się w naszym organizmie.

Liszaj płaski

Liszaj płaski to przewlekła, niezakaźna choroba błon śluzowych i skóry, na ogół pojawiająca się między 30 – 65 rokiem życia. Etiologia tej choroby nadal pozostaje nie do końca wyjaśniona.

Powstanie jej może mieć podłoże immunologiczne, infekcyjne, psychoneurogenne, chemiczne, metaboliczne i genetyczne. W jamie ustnej u pacjenta obserwujemy na błonie śluzowej jamy ustnej (najczęściej na policzkach, języku, dziąsłach) małe białe grudki, często układające się w smugi o zarysach drzewkowatych.

Zwykle zmiany występują symetrycznie w jamie ustnej po prawej i lewej stronie. Zmianą mogą towarzyszyć zmiany skórne w postaci małych szaroczerwonych grudek, mocno swędzących.

Za miejscowy czynnik sprawczy periodontolog uznaje również wszelkie wypełnienia amalgamatowe („metalowe” wypełnienia) dlatego zalecana jest ich wymiana, zmiany najczęściej po ich usunięciu samoistnie znikają.

W przypadku Liszaja płaskiego periodontolog przeprowadza leczenie miejscowe a w bardziej zaawansowanych przypadkach również leczenia wielospecjalistycznego we współpracy z dermatologiem.

Język geograficzny

Język geograficzny to inaczej brzeżne złuszczające zapalenie języka.

Język geograficzny to zmiany widoczne na języku, polegające na występowaniu nieregularnych jasnych – białych i czerwonych (złuszczonych) pól. Objawia się między 3 a 6 rokiem życia, ma podłoże genetyczne i może występować u dzieci skłonnych do alergii, a także z zaburzeniami tolerancji pokarmowych i wchłaniania. Wykwity pełzają po języku, zlewają się, powiększają, powodują spełzanie drobnych brodawek nitkowatych języka i powstaniu czerwonych plam.

Zmiany te pojawiają się i znikają całkowicie. Choroba nie daje dolegliwości, może być powodem nadwrażliwości na kwaśne, ostre, słone, zwłaszcza u dzieci. Często tej zmianie towarzyszy język pobruzdowany, a wtedy wrażliwość języka jest jeszcze większa.

Język geograficzny periodontolog diagnozuje z innymi chorobami, zalecamy dietę i zioła.

Grzybica jamy ustnej

Grzybica jamy ustnej to infekcje drożdżakowe, najczęściej występujące choroby błony śluzowej jamy ustnej. Drożdżaki ze szczepu Candida mogą występować w jamie ustnej w dużych ilościach w warunkach fizjologicznych. Mogą stać się też chorobotwórcze, gdy odpowiedź gospodarza jest nieprawidłowa, gdy choroba ogólna lub intensywne leczenie np. antybiotykoterapia, sterydoterapia sprawią, że drożdżaki namnożą się w sposób niekontrolowany i zdominują florę bakteryjno-grzybiczą jamy ustnej i wywołają objawy u pacjenta, takie jak: uporczywe pieczenie, suchość, zaburzenie smaku, mrowienie języka.

Choroba ta może wystąpić u osób z obniżoną odpowiedzią immunologiczną, po przyjmowaniu leków wziewnych, u osób użytkujących protezy zębowe, u osób starszych i obciążonych licznymi chorobami ogólnymi, po radioterapii, chemioterapii, u osób z niedoborami żywieniowymi.

Leczenie stosowane u pacjentów z grzybicą to leczenie miejscowe, celowane, dostosowana dieta i nawyki higieniczne. W przypadku chorób ogólnych jest to leczenie wraz z lekarzem ogólnym aby osiągnąć pełne wyleczenie i brak nawrotów choroby. Periodontolog z Centrum Stomatologicznego Zarzecze w mieście Kraków zaprasza.